دوو هفته‌نامه‌یه‌کی سیاسی گشتییه‌ کۆمه‌ڵه‌ ده‌ری ده‌کات

51 Home E-mail Print komala Radio Komala Rojhelat TV

 

ئێمه‌ ئه‌و كاته‌ی‌ له‌ به‌هه‌شت هاتینه‌ ده‌ر به‌هه‌شتمان دۆزییه‌وه‌.

خاتوونی‌ چیرۆكنووسیی مۆدێڕن

به‌شی ئه‌ده‌بی: ده‌كرێ‌ مارگریت دوراس، به‌ یه‌كێك له‌ ده‌نگه‌ دیاره‌كانی‌ چیرۆك و رۆمانی‌ مۆدێڕن بزانرێ‌. فۆڕمی‌ نوێ‌ و شێوه‌ی تایبه‌تی‌ گێڕانه‌وه‌، - به‌ تایبه‌ت له‌ دوو رۆمانی‌ عه‌شق و عاشق-دۆراسی وه‌ك رۆماننووسێكی‌ مۆدێڕن یان ئه‌و شته‌ی‌ كه‌ پێی ده‌وترا رۆمانی‌ نوێ‌ له‌ ئوورووپا ناساند. عاشق 1984) یه‌كێك له‌ به‌رهه‌مه‌كانی‌ دۆراسه‌ كه‌ جیاوازییه‌كی‌ زۆری‌ هه‌یه‌ له‌ گه‌ڵ به‌رهه‌مه‌كانی‌ تری‌ ئه‌م خاتوونه‌ رۆماننووسه‌ و به‌ له‌ به‌رچاو گرتنی‌ ژماریه‌كی‌ زۆر له‌ خوێنه‌رانی‌ وه‌ك "پڕفرۆشترین كتێبی سه‌ده‌ی‌ بیسته‌م" له‌ فه‌رانسه‌ ده‌ناسرێ‌. هه‌روه‌ها ئه‌م رۆمانه‌ خه‌ڵاتی‌ ئه‌ده‌بی كۆنگۆری‌ له‌ هه‌مان ساڵ واته‌ (1984) پێ به‌خشرا. به‌ر له‌ نووسینی‌ رۆمانی‌ عاشق به‌ هۆی‌ فۆڕمی‌ تایبه‌تی‌ گێڕانه‌وه‌وه‌، زۆر كه‌س دژ به‌ دۆراس وه‌ستانه‌وه‌و هه‌ڵوێستیان گرت، به‌ڵام بڵاو بوونه‌وه‌ی‌ رۆمانی‌ عاشق وای‌ كرد ته‌نانه‌ت نه‌یارانیشی سه‌ری‌ كڕنۆش دانه‌وه‌ێنن له‌ ئاست تواناییه‌كانیدا.

دۆراس ساڵی‌ 1914 له‌ ڤییه‌تنامی‌ باشوور له‌ دایك بوو، پاش ته‌واو كردنی‌ خوێندنی‌ دواناوه‌ندی‌ بۆ درێژه‌ دان به‌ خوێندن رۆشته‌ زانكۆی‌ سۆربۆنی‌ فه‌رانسه‌ و له‌ بواری‌ زانسته‌ سیاسییه‌كاندا ده‌ستی‌ دایه‌ خوێندن. ماوه‌یه‌كیش بوو به‌ ئه‌ندامی‌ حیزبی كۆمۆنیستی‌ فه‌رانسه‌، ئه‌م خاتوونه‌ چیرۆكنووسه‌ كه‌ له‌ باری‌ ئه‌ده‌بی و هه‌روه‌ها سینه‌ماشدا ده‌نگێكی‌ ناسراوه‌، رۆژی‌ 3ی‌ مارسی 1996 له‌ ته‌مه‌نی‌ 82 ساڵیدا ماڵئاوایی له‌ ژیان كرد.

 

خاتوونه‌كانی‌ هۆتێل

درۆش نۆ ئاڕ

ن:مارگریت دۆراس

لێره‌، له‌ هه‌یوانی‌ «هۆتێل درۆش نۆ ئاڕ» پاش نیوه‌رۆكانی‌ هاین پیره‌ژنه‌كان له‌ ده‌وری‌ یه‌ك كۆ ده‌بنه‌وه‌و پیكه‌وه‌ قسه‌ ده‌كه‌ن. ناویانم ناوه‌ خاتوونه‌كانی‌ «هۆتێل درۆش نۆ ئاڕ». خاتوونه‌كانی‌ هه‌موو رۆژێ‌، هه‌موو دوانیوه‌ڕۆكانی‌ هاوین. مرۆڤ ده‌توانێ‌ به‌ درێژایی ته‌مه‌نی‌ له‌ ژیانی‌ خۆی‌ بدوێ‌، ژیانی‌ شایانی‌ بایه‌خه‌. خاتوونه‌كان له‌و هه‌یوانه‌ی‌ كه‌ ده‌ڕوانێته‌ سه‌ر ده‌ریا داده‌نیشن و تا لای‌ ئێواره‌، تا كاتێ‌ هه‌وا فێنكه‌ قسه‌ ده‌كه‌ن. زۆر جار كه‌سانێك له‌ لایانه‌وه‌ ره‌ت ده‌بن و گوێ‌ ده‌ده‌نه‌ قسه‌كانیان، ژنه‌كان فه‌رمووی‌ لای‌ خۆیانیان ده‌كه‌ن. ژنه‌كانی‌ «درۆش نۆ ئاڕ» له‌و ژنانه‌ن كه‌ رووداوه‌كانی‌ ژیانیان یان كه‌سانی‌ تر و بوونه‌وه‌ره‌كانی‌ تر به‌ شێوه‌یه‌كی‌ بێ وێنه‌ ده‌گێڕنه‌وه‌. هه‌ڵقوڵاو له‌ وێڕانه‌كانی‌ شه‌ڕ، پاش 40 ساڵ ده‌رباره‌ی‌ ئه‌ورووپای‌ ناوه‌ند قسه‌ ده‌كه‌ن. هه‌موو ساڵێك كه‌سانێك له‌م هۆتێله‌ كه‌ ده‌ڕوانێته‌ سه‌ر ده‌ریا كۆ ده‌بنه‌وه‌ بۆ قسه‌ كردن. له‌ ساڵه‌كانی‌ 1940 ئه‌م ژنانه‌ بیست تا بیست و پێنج ساڵیان ته‌مه‌ن بوو. زۆربه‌یان دانیشتووی‌ گه‌ڕه‌كی‌ «پاس پاریس»ن. وشه‌ی‌ «خاتوونه‌كان» بێ مانایه‌ ئه‌گه‌ر كه‌سێك خاتوونه‌كانی‌ «مانش» نه‌ناسێت. ئه‌م ژنانه‌ به‌ پێوه‌ندی‌ دۆستانه‌و دیمانه‌و رابورادن و هه‌ڵسووكه‌وتی‌ دیپلۆماتانه‌و كۆڕ و كۆمه‌ڵی‌ سه‌ما كردن له‌ ڤییه‌ناو پاریش، هه‌روه‌ها له‌ گه‌ڵ قوربانییه‌كانی‌ ئاشویتس و دوورخراوه‌كانی‌ ئه‌م ساڵانه‌ له‌ هاوێندا سه‌ر له‌ نوێ‌ بناغه‌ی‌ ئه‌ورووپا داده‌ڕێژنه‌وه‌. پرۆستیش جارو بار سه‌ردانی‌ ئه‌م هۆتێله‌ی‌ كردووه‌. پێده‌چێ  هه‌ندێ‌ له‌م خاتوونانه‌ ناسیبێتیان. میوانی‌ ژووری‌ 111 به‌رامبه‌ر به‌ ده‌ریاكه‌. ده‌ڵێن «سوان»یش لێره‌ بووه‌. هه‌ر لێره‌و له‌و داڵانه‌دا، لێره‌وه‌ ره‌ت بووه‌. له‌و سه‌رده‌مانه‌دا ئه‌م ژنانه‌ گه‌نج بوون.