دوو هفته‌نامه‌یه‌کی سیاسی گشتییه‌ کۆمه‌ڵه‌ ده‌ری ده‌کات

51 Home E-mail Print komala Radio Komala Rojhelat TV

 

عه‌بدوڵڵا موهته‌دی: حوكمی ئێعدامی ئیحسان فه‌تاحییان زۆرتر هۆكاری سیاسی هه‌بوو و بۆ چاوترسێن كردنی خه‌ڵكی كوردستانه‌

ئا/سامان ریشه‌ساحێب

ده‌قی وتوێژی هاوڕێ عه‌بدوڵڵا موهته‌دی له‌گه‌ڵ تلویزیۆنی ده‌نگی ئامریكا سه‌باره‌ت به‌ ئێعدامی ئێحسان فه‌تاحیان

چاله‌نگی: سه‌ره‌تا كاك عه‌بدوڵڵا موهته‌دی زۆر به‌خێر بێیت بۆ ستۆدیۆو به‌شداری كردنت له‌م وتووێژه‌دا

سڵاو بۆ ئێوه‌ به‌ڕێز چاله‌نگی و سڵاو بۆ میوانانی به‌رنامه‌كه‌یش.

پ: كاك عه‌بدوڵڵا ئیحسان له‌ سێداره‌ درا. ئایا ئه‌ندامی كۆمه‌ڵه‌ بوو؟

ج: سه‌ره‌تا سه‌ره‌خۆشی خۆم ئاراسته‌ی بنه‌ماڵه‌ی ئێحسان و هه‌روه‌ها ته‌واوی دۆستانی ده‌كه‌م. به‌ڵێ تاكوو دوساڵ له‌مه‌وبه‌ر له‌گه‌ڵ ئێمه‌ بوو دواتر له‌ نێوریزه‌كانی ئێمه‌ نه‌ماو تووشی ئه‌م كاره‌ساته‌ دڵته‌زێنه‌ بوو.

پ: كاك عه‌بدوڵڵا ده‌كرێت بڵێن كه‌ ئایا حوكمی ئیعدامی ئێحسان فتاحییان دادپه‌روه‌رانه‌بوو؟ بۆچی له‌ ده‌ ساڵ زیندان حوكمه‌كه‌ی گوڕدراو كرا به‌ ئیعدام؟

ج: ئه‌م حوكمه‌ هیچ شێوه‌یه‌ك دادپه‌روه‌رانه‌ نه‌بوو، به‌هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ڕاستیدا نه‌ بۆ ئێحسان به‌ڵكوو، بۆ هیچ كه‌س له‌ تۆمه‌تباران دادگایه‌كی دادپه‌روه‌رانه‌ پێك نایه‌ت. هۆكاری ئیعدامی ئێحسان زۆرتر سیاسی بوو. هۆكاری حوكمی له‌م چه‌شنه‌ چاوترسێن كردنی خه‌ڵكی كوردستانه‌، به‌پێی هه‌واڵه‌كان هه‌رئێستاكه‌ زیاتر له‌ ده‌ كه‌سی دیكه‌ چاوڕوانی به‌ڕێوه‌بردنی حوكمی ئیعدامه‌كانیانن. له‌ راستیدا ئه‌مه‌ هه‌وڵێكی نێوخۆیی‌و نێونه‌ته‌وه‌یی یه‌كجا رزۆری پێویسته‌ بۆ رزگاركردنی گیانی ئه‌م تۆمه‌تبارانه‌. من پێم وایه‌ جگه‌ له‌ مه‌سه‌له‌ی چاوترسێن كردن و درووستكرنی فه‌زایه‌كی پڕ له‌ ترس و دڵه‌ڕاوكێ، كه‌ساڵه‌های ساڵه‌ به‌رپرسانی كۆماری ئیسلامی له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی كوردستان به‌ڕێوه‌ی ده‌به‌ن، هیچ هۆیه‌كی تر ناتوانین بۆئه‌م مه‌سه‌له‌یه ‌(ئیعدامی ئێحسان) بدۆزینه‌وه‌.

پ: ئێحسان ئیعدام كراوه‌ ،ده‌مهه‌وێ له‌ سه‌ر شاشه‌ی ته‌له‌ویزیۆن ئه‌م هه‌واڵه‌ پشت راست بكه‌یته‌وه‌ كه‌ ئایا ئیحسان كه‌سی كوشتبوو؟

ج: پێم وانه‌بێ، نه‌خێر

پ: كاك عه‌بدوڵڵا ئامانجی ئیحسان چی بوو؟ داخوازییه‌كانی چ بوون؟

ج: ئیحسان وه‌كوو زۆرێك له‌ لاوه‌كانی دیكه‌ی كوردستان به‌ دیتنی ئه‌م هه‌موو زرڵم و زۆره‌ و جیاوازیانه‌ی كه‌ ده‌رحه‌ق به‌ خه‌ڵكی كورد ده‌كرا به‌ ده‌ربه‌ست بوو، ئه‌مه‌ش هه‌ستێكی گشتییه‌، هه‌ستی سته‌م دیتوویی‌و هه‌ستی ئه‌م هه‌موو گوشاره‌ كه‌ له‌ لایه‌ن ده‌سه‌ڵاته‌وه‌ له‌ خه‌ڵكی كوردستان ده‌كرێت. جگه‌ له‌مه‌ ئێمه‌ باش ده‌زانین كه‌ سه‌ره‌ڕۆیی له‌ سه‌رتاسه‌ری ئێران به‌ڕاستی گه‌یشتوه‌ته‌ قوناغێ ك كه‌ قابیلی ته‌حه‌مول نییه‌ لای خه‌ڵك به‌تایبه‌ت بۆ نه‌سڵی تازه‌ پێگه‌یشتووی ئه‌م سه‌رده‌مه‌ به‌ڵام، ئه‌م مه‌سه‌له‌یه‌ ده‌رباره‌ی كوردستان مێژوییه‌كی درێژی هه‌یه‌و ئه‌مانه‌ی كه‌ باسم كرد ده‌بنه‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ خه‌ڵكی كوردستان ‌و لاوه‌كانی بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافه‌كانیان بێنه‌ نێو ریزی ئۆپۆزیسیۆنه‌كان یاكوو به‌ شێوه‌ی سه‌ربه‌خۆ ته‌نانه‌ت له‌ دامه‌زراوه‌كان، به‌ شێوازی جیاواز بێنه‌ نێوجه‌رگه‌ی خه‌باتی سیاسی ‌و فه‌رهه‌نگییه‌وه‌. به‌ڕاستی خه‌ڵكی كوردستان هیچ داواكارییه‌كی دیكه‌ی جگه‌ له‌ وه‌دیهێنانی مافه‌ ره‌واكانی خۆی نییه‌، داواكارییه‌ك كه‌ له‌گه‌ڵ پێوه‌ر و بنه‌ماكانی مافی مرۆڤ ناته‌با بن و ئه‌و داواكاربانه‌ مافی هه‌موو مرۆڤێكه‌.

پ: به‌شێوه‌یه‌كی كورت بڵێن كه‌ حیزبی كۆمه‌ڵه‌ی كوردستانی ئێران خوازیاری چییه‌؟ بۆچ مه‌به‌ستێك خه‌بات ده‌كات ‌و ئه‌وه‌ش بڵێن كه‌ ئایا ئیحسان خوازیاری جیایی كوردستان له‌ ئێران بوو؟

ج: نه‌خێر، به‌ ته‌ئكید هیچكام له‌ حیزبه‌ سه‌ره‌كییه‌كانی كوردستان و به‌تایبه‌تی كۆمه‌ڵه‌ خوازیاری جیایی كوردستان له‌ ئێران نه‌بوون ‌و هه‌روه‌ها هیچ شتێكی له‌وچه‌شنه‌ له‌ نێو به‌رنامه‌‌و پڕۆگامه‌كانیاندا بوونی نییه‌. ئێمه‌ خوازیاری ئێرانێكی دێمۆكراتیك_سێكۆلارو فیدراڵین ‌و له‌سه‌ر ئه‌و باوه‌ڕه‌شین كه‌ نه‌ته‌وه‌كانی ئێران به‌تایبه‌ت كورده‌كان له‌م چوارچێودا ده‌توانن مافه‌كانیان ده‌سته‌به‌ر بكه‌ن. سه‌ره‌ڕای ئه‌وه‌ی كه‌ توندوتیژی له‌ ئه‌ساسدا كۆماری ئیسلامییه‌ له‌ كوردستان په‌ره‌ی پێ ده‌دات و سی ساڵه‌ به‌رده‌وامه‌ له‌ سه‌ری، به‌ڵام به‌م حاڵه‌شه‌وه‌، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك نه‌ خه‌ڵكی كوردستان ‌و نه‌حیزبی كۆمه‌ڵه‌ خوازیاری توندوتیژی نین، به‌ڵكوو شێوازی سیاسی ‌و مه‌ده‌نی و فه‌رهه‌نگی ‌و هه‌روه‌ها ئه‌وشێوازانه‌ی كه‌ قابیلی قبووڵ بێت بۆ بزوتنه‌وه‌ی دێمۆكراسیخوازی له‌ سه‌رتاسه‌ری ئێران و جیهانی، گرتوه‌ته‌به‌رو هه‌وڵی بۆ ده‌دات. هه‌موو خه‌ڵكی كوردستان هه‌ست به‌ یه‌كگرتووییه‌كی قووڵ ده‌كه‌ن له‌گه‌ڵ ئه‌و بزووتنه‌وه‌ ئازادیخوازانه‌ كه‌ له‌ سه‌رتاسه‌ری ئێران له‌ چه‌ند مانگی رابردوودا ده‌ستی پێكردوه‌و ئێستاش له‌ جم و جۆڵدایه‌، ته‌نانه‌ت هه‌ندێك له‌ خوێندكاران ‌و خه‌ڵكی كوردستان له‌ شانۆی ئه‌م خه‌باته‌ گشتییه‌ گیانی خۆیانیان له‌ ده‌ستدا.س

به‌م پێیه‌ نه‌خیر (ئیحسان خوازیاری جیابوونه‌وه‌ نه‌بوو)، ئه‌مانه‌ هه‌موو پڕوپاگه‌نده‌ی كۆماری ئیسلامییه‌ بۆ ره‌وایی به‌خشین به‌و  سه‌ركوتانه‌ی كه‌ له‌ كوردستان ده‌یكات، ئه‌مه‌(جیایی كوردستان له‌ ئێران) وه‌ك بیانیویه‌ك ده‌ستنیشان ده‌كات ‌و به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك راست نیین.

پ: ئێوه‌ ئاماژه‌تان به‌وه‌كرد كه‌ پێتان وانییه‌ ئێحسان كه‌سێكی كوشتبێت. هه‌نووكه‌ش دادگا به‌ڵگه‌یه‌كی نه‌خستوه‌ته‌ڕوو، شكایه‌تێكی تایبه‌تیشی نه‌بووه‌‌و به‌و پێیه‌ی كه‌ ده‌توانێت(شاكی خسووسی)داواكاری ئیعدام بكات ده‌رباره‌ی ئیحسان فتاحیان كه‌ تووشی كوشتن بووه‌‌و یان تاوانێك له‌ ئاستی ئه‌و  سزا له‌ لایه‌ن كۆماری ئیسلامی بۆ ئێحسان بوونی نه‌بووه‌.

ج: ئه‌گه‌ر ئێحسان تووشی كوشتن بوایه‌ كه‌ له‌‌وحاڵه‌ته‌شدا من هه‌ردژ به‌ ئیعدامم، به‌ڵام گه‌ر تووشی بوایه‌ له‌ هه‌مان دادگای سه‌ره‌تاییدا به‌ ده‌ ساڵ زیندان حوكم نه‌ده‌درا، ئێحسان بۆخۆی ئینتما سیاسیه‌كانی خۆی قبووڵ كردوه‌‌و هه‌روه‌ها پروپاگه‌نده‌ دژ به‌ كۆماری ئیسلامی ‌و كاری وشیاریده‌رانه‌ له‌م بواره‌دا قبووڵ ده‌كات، به‌ڵام به‌هیچ شێوه‌یه‌ك رۆیشتنه‌ژێرباری كوشتن و باقی سزا نامرۆڤانه‌كانی دیكه‌ی قبووڵ نه‌كردووه‌‌و به‌ ده‌ ساڵ زیندان حوكمه‌كه‌ی بڕایه‌وه‌. دواتر ئه‌وه‌ بووكه‌ له‌ دادگای پێداچوونه‌وه‌ به‌رایی له‌ ژێر گوشاره‌ سیاسیه‌كان هه‌روه‌ك ئاماژه‌م پێ كرد(چاوترسێن كردنی) خه‌ڵكی كوردستان، حوكمه‌كه‌ی ئێحسانیان له‌ ده‌ ساڵ زیندانه‌وه‌ گۆڕدراو بڕیاری ئیعدامیان به‌سه‌رد سه‌پاند. ئه‌گه‌ر دادگایه‌كی به‌ته‌واو مانا دادپه‌روه‌رانه‌ بۆ ئه‌و بوونی بوایه‌، گه‌ركۆماری ئیسلامی به‌ڵگه‌یه‌كی هه‌یه‌ ده‌توانێت له‌وێ ده‌ستنیشانی بكات. به‌ڵام له‌ راستیدا پێم وانه‌بێت هیچكام له‌م مانه‌ بوونی هه‌بێت له‌ كۆماری ئیسلامی دا.

 چاله‌نگی: به‌ڵێ زۆر سپاس كاك عه‌بدوڵڵا موهته‌دی بۆ ئه‌وه‌ی كه‌ داواكاری ئێمه‌تان قبووڵ كرد و ستۆدیۆی ده‌نگی ئه‌مریكا ئاماده‌ بوون، هیوادارین كه‌ له‌ به‌رنامه‌كانی داهاتوو دیسانه‌وه‌ له‌ گه‌ڵمان بیت ‌و به‌شێوه‌ی چڕوپرتر له‌ بابه‌ت هه‌واڵه‌كانی رۆژ له‌ په‌یوه‌ند له‌گه‌ڵ كوردستان ‌و سه‌رتاسه‌ری ئێران له‌گه‌ڵ ئێوه‌ی به‌ڕێز وتووێژمان هه‌بێت. به‌سپاسه‌وه‌

به‌سپاسه‌وه‌ بۆئێوه‌ش