ڕوونکردنەوەی هاوبه‌شی کۆمه‌ڵه‌ و حدک ‌سه‌باره‌ت به‌ شووڕای دێموکراسیخوازانی ئێران


دوای چەند مانگ گفتگۆ و ئاڵوگۆڕی بیروڕا، رۆژی ١٨ی نوامبری ٢٠١٧ له شاری كۆڵنی ئاڵمان،ده لایەن و رێكخراوی سیاسیی ئێران و كوردستان (لەنێو واندا كۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران و حیزبی دێموكڕاتی كوردستان) به پەسندكردنی رێككەوتننامەیەكی پێشنیاری، بنەماكانی چوارچێوەیەكی نوێی هاوكاری لەژێر ناوی"شووڕای دێموكراسیخوازانی ئێران"یان راگەیاند. لەگەڵ ئەوەدا كه لەنێو بیروڕای گشتی و هۆگرانی پرسی دێموكراسی و مافی نەتەوایەتی له ئێران ئەم كاره وەك هەر هەنگاوێك كه یارمەتی به یەكڕیزی و هاوخەباتیی هێز و لایەنەكان دەدا پێشوازیی لێ كرا، بەڵام هاوكات كەوته بەر رەخنه و گازندەی هێندێك كەس و لایەنیش بۆ ئەوەی له رێگای بەرجەستەكردنەوەی تەفسیری خۆیان لە هێندێك دەستەواژەی رێككەوتننامەكه، لایەنه موسبەت و بەهێزەكانی بشارنەوه.  لەپێوەندی لەگەڵ ئەم قسه و باسانەدا، حیزبی دێموكڕاتی كوردستان و كۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران ئاماژه بەم چەند خاڵەی خوارەوه به پێویست دەزانن:

١- پاش دەیان ساڵ له سیاسەتی سەركوت و ئینكاری دەسەڵاتی ناوەندی له ئێران دەرهەق به گەلی كورد و بێباوەڕیی بەشی زۆری لایەنه ئێرانییەكان به جەوهەری مافە نەتەوایەتییەكانی گەلان له ئێران، هەروەها بەلەبەرچاوگرتنی تایبەتمەندیی مەسەلەی كورد و ئەزموونی رابردووی بزووتنەوەی ئەو گەله و بەگشتی واقعییەتەكانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست، ستراتژیی هەره دروست بۆ هێزە سیاسییەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان ئەولەوییەتدان به فاكتەری كورد و بەهێزكردنی قورسایی كورد و رێكخستنی نێوماڵی ئەو گەلەیه. هەر لەو چوارچێوەیەدا وێڕای پێداگری لەسەر پێویستی و هەقانیەتی گوتار و ستراتژییەكی پتەوی نەتەوایەتی كه لەڕووی فیكری و سیاسییەوه پاشكۆی هیچ كوێیەك نەبێ، هاوخەباتی و یەكگرتنی حیزب و رێكخراوەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لەسەر بنەمای كۆمەڵێك پرەنسیپ و لەژێر چەترێكی هاوبەشدا، هەروەك رابردوو ئامانجی ئێمەیه و لەمەودواش لەسەری بەردەوام دەبین.

٢- ئامانجی نەتەوایەتی و ئەولەوییەت بەخشین به قورسایی خودی بزووتنەوەی كورد نابێ به مانای پشتگوێخستنی بازنەكانی دیكەی كاری سیاسی و خەباتی هاوبەش له ئاستی ئێراندا بێ. واقعییەتەكانی پێوەندیی كورد و دەسەڵات له ئێران و جۆری بیركردنەوەی بژارده و هێزه ئێرانییەكان هەر چەندێك نادڵخواز بێ، لۆبیگەری بۆ مافە نەتەوایەتییەكان لە فەزای گشتیی ئێرانیدا و هەوڵدان بۆ راكێشانی سەرنج و پشتیوانی بۆ جێبەجێكردنی ئەو مافانه و دروستكردنی لانیكەمێك له لێكگەیشتن و هاوخەباتی سەبارەت به ئەلترناتیڤی كۆماری ئیسلامی، پێویستییەكی روون و حاشاهەڵنەگره.

٣- پێكهێنانی شووڕای دێموكراسیخوازانی ئێران بەدژایەتی لەگەڵ هیچ هاوپەیمانەتییەكی ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی و رۆژهەڵاتی كوردستان پێك نەهاتووه. مەبەست لەم هەنگاوه پڕكردنەوەی بۆشاییەكه كه تا ئێستا لەم پێوەندییەدا هەبووه.  كەموكوڕیی ئەو هاوپەیمانی و فۆڕۆمانەی تا ئێستا لەنێو ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانیدا هەوڵی دروستكردنیان دراوه ئەوەیه كه یان تایبەت بوون به هێزەكانی سەر به گەلانی ئێران، یان تەنیا به دید و ڕوانینێكی سەراسەرییەوه پێك هاتوون. شووڕای دێموكراسیخوازانی ئێران له راستیدا بۆ وڵامدانەوە بەو پێویستییه پێك هاتووه كه هەردوو بزاڤی نەتەوایەتی و دێموكراسیخوازی به كردەوه و له ئاستی هێز و رێكخراوەكاندا پێكەوه ببەسترێنەوه. پێكهاتنی ئەم شووڕایه رێگر نیه نه لەبەردەم هاوكاریی هێز و رێكخراوەكانی رۆژهەڵاتی كوردستان لەگەڵ یەكتر و نه لەبەردەم درێژەدان و به ئەنجامگەیاندنی ئەو گفتگۆیانەی لەنێوان هێزەكانی سەر به نەتەوەكانی ئێران و كۆڕ و كۆمەڵەكانی دیكەی ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی ساڵانێكه له ئارادان. هەر ئەوە كه بەشێك له هێزەكانی ئەندام لەو شووڕایه هەر ئێستا له هاوپەیمانەتییەكی دیكەدا هەن، سەلمێنەری ئەو راستییەیه كه بوون لەم هاوپەیمانەتییەدا به مانای دژایەتی یا كشانەوه له هاوپەیمانەتییەكی دیكه نیه. ئێستاش داوا له هێز و لایەنه سیاسییەكانی دیكەی رۆژهەڵاتی كوردستان و ئەو لایەنه ئێرانییانەی باوەڕیان بەو بنەمایانه هەیه دەكەین پشتیوانیی خۆیانی لێ رابگەیەنن و به پەیوەست بوونیان بەم چوارچێوەیه یارمەتی به باشتركردنی مەبەست و رێكارەكانی و وەدیهێنانی پرەنسیپ و ئامانجەكانی بكەن.

٤- رێككەوتنێك كه له كۆڵنی ئاڵمان راگەیاندراوه وەك هەر رێككەوتنێكی دیكە بەرهەمی گفتگۆ و دانوستانە. لەجێدا چاوەڕوانیی ئەوە كه رێككەوتنێكی سیاسی به تەواوی رەنگدانەوەی بەرنامەی سیاسیی تەنیا لایەنێكی بەشدار له رێككەوتنەكەدا بێ، چاوەڕانییەكی ناواقعبینانەیه. بەوحاڵەش ئەم رێككەوتنه دژایەتیی بنەڕەتیی لەگەڵ بەرنامە و ستراتژیی هیچكام لە هێزه كوردییەكانی بەشدار له رێككەوتنەكه و زۆربەی هەرە زۆری هێزە كانی نێو بزوتنەوەی كورد له رۆژهەڵات نیه. ئەوه كه ناوەندی قورسایی فیكری و سیاسیی بزوتنەوەی كورد له ئێران هەتا دێ لەسەر واقعییەتەكانی تایبەت به خودی رۆژهەڵات چڕ دەبێتەوه راستییەكی حاشاهەڵنەگره و پێویسته هێزه سیاسییەكانی رۆژهەڵاتیش پێش هەموو شتێك بەلەبەرچاوگرتنی ئەو راستییه وهەستیاریی نەتەوایەتیی خەڵكی كوردستان و دۆخی سەخت و ناڕەوای داسەپاو بەسەر گەلەكەمان بجووڵێنەوه. بەڵام لەو شوێنەدا كه قسه له چارەسەری پرسی كورد دەكرێ، بەرنامەی سیاسیی زۆربەی نزیك به تەواوی هێزەكانی رۆژهەڵات هێشتا وەدیهێنانی ئامانجه نەتەوایەتییەكان له چوارچێوەی سیستمێكی دێموكڕاتیكی فیدڕاڵ لەسەر بنەمای نەتەوەیی و جوغرافیاییه. راستیییەك كه رەخنەگرانی ئەم رێككەوتننامەیه نەیاندیتوه یا نایانهەوێ بیبینن ئەوەیه كه ئەم دەقه دانپێدانانی بەشێك له ئۆپۆزیسیۆنی ئێرانی به "فرەنەتەوه بوونی ئێران" و "مافه نەتەوایەتییەكانی گەلانی نێو ئەو وڵاته" و پێویستیی "دامەزراندنی سیستمێكی دێموكڕاتیكی فیدراڵ" كه لەودا "دەسەڵاتی سیاسی و سەرچاوه ئابوورییەكان به یەكسانیلەنێوان میللییەتەكاندا دابەش كرابێ" له خۆی دەگرێ. قورسایی لایەنەكانی نێو ئەم شووڕایه و كارایی سیاسی شووڕا له ئایندەدا هەرچییەك بێ، ئەوه كه ئەم هەنگاوه كۆمەڵێك تابووی شكاندوه و دەتوانێ هەنگاوی زیاتر و بەرفراوانتر بەدووی خۆیدا بێنێ، حاشای لێ ناكرێ.

٥- ئەوەندەی دەگەڕێتەوه سەر ئاماژە به یەكپارچەیی خاكی ئێرانیش، سەرفەنەزەر لەوه كه هەروەك گوترا بەرنامەی سیاسیی هیچكام له هێزه سەرەكییەكانی كورد له رۆژهەڵاتی كوردستان جیابوونەوه له ئێران له خۆ ناگرێ، جێكردنەوەی ئەم پرەنسییپه كه بۆ هێزە سیاسییەكانی ئێران گرینگه و له مەتنه سیاسی و حقووقییه هاوشێوەكاندا شتێكی سەیر و نوێ نیه، تەنیا بەو مەرجه قبووڵ كراوه كه ئەم یەكپارچەییەی وڵات ببەسترێتەوه به پابەندی به بنەماكانی یەكسانی و پێكەوەژیان و دابینكردنی مافی نەتەوەكانی ئەم وڵاته. لەڕاستیدا ئەم بەنده پێش ئەوەی به مانای جێخستنی یەكپارچەیی خاكی ئێران بێ (شتێك كه تا ئێستا هەر هەبووه)، به مانای ئەوەیه كه له حاڵەتێكدا كه مافە نەتەوایەتییەكان و یەكسانیی گەلانی ئێران لەبەرچاو نەگیرێ، گەلانی ئەم وڵاته به یەكپارچەیی وڵاتی ئێران وەك یەكەیەكی سیاسی پابەند نابن و پێكەوەژیانی ئەو گەلانه شتێكی ئارەزوومەندانه و بەرهەمی بە ڕەسمی ناسین و جێبەجێكردنی مافی وەك یەك بۆ هەمووانه.

٦- سەبارەت به چۆنیەتیی مامەڵە لەگەڵ كۆماری ئیسلامی و خەبات بەدژی ئەو رژیمه، بەپێچەوانەی ئیدیعای هێندێك له ڕەخنەگرانی ئەم رێككەوتننامەیه، شووڕای دێموكراسیخوازانی ئێران نه دابینبوونی دێموكراسی و مافی نەتەوایەتی لەژێر حاكمییەتی كۆماری ئیسلامیدا به مومكین دەزانێ و نه هیچ شێوازێكی خەباتیش بەدژی ئەو رژیمه ڕەت دەكاتەوه. له پێشەكیی ئەو رێككەوتنەدا بە روونی باس له "پێویستیی تێپەڕین له كۆماری ئیسلامی" كراوه و ئەوەندەی دەگەڕێتەوه سەر مێتۆدەكانی خەباتیش، لەگەڵ ئەوەدا كه ئاماژه به خەباتی ئاشتیخوازانە كراوه، هاوكات  ئیشارە بە "متدهای مقتچی" واتە شێوازە پێویستەكان كراوە كە ئەمەش داننانە بە مافی بەرگریی ڕەوا كە بۆ گەلی كورد بە واتای دیفاع و بەرگری چەكدارانەیە لە مافەكانی خۆی.
 
كۆمەڵەی شۆڕشگێڕی زەحمەتكێشانی كوردستانی ئێران
حیزبی دێموكڕاتی كوردستان
١٩ی دێسامبری ٢٠١٧
٢٨ی سەرماوەزی ١٣٩٦

ئه‌م بابه‌ته 664 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌‌

PM:03:22:19/12/2017