شنبه 18 بهمن ماه برابر با  8  فوريه  xabarnama@komala.org

4

 قیام 57 و دستاوردهای زنان

فریبا محمدی

 

با خیزش توده­ای در سال 57 بر علیه رژیم شاه، مردم ایران از هر قشر و طبقه­ای­ به مبارزه پرداختند و زنان نیز به نوبه خود در آن نقش چشمگیری داشتند. مردم به تنگ آمده ایران که میخواستند خود را از یوغ استبداد سیاه و خشن شاهنشاهی رها کنند، نا خواسته به زیر استبداد سیاه دیگری تحت عنوان جمهوری اسلامی کشانده شدند که بعد از گذشت بیست و پنج سال، همچنان سایه شوم این رژیم بر سرشان باقی است و روز به روز نیز دیکتاتوری و ددمنشی جمهوری اسلامی بیشتر و عیانتر می­گردد.

بنا به دلایل بسیاری که در این متن نمی­گنجد، دستاوردهای قیام 57 به یغما برده شد و حاصل آن همه مبارزه و جانبازیها، یک رژیم مستبد و قرون وسطایی بود. چرا که زنان در ایران بعد از فرمان کشف حجاب اجباری از طرف رضاخان، اگرچه این فرمان  هدفهای دیگری را تعقیب می­کرد، اما توانستند اولین گام در جهت حذف زندانی به نام حجاب  که زنان قرنها در آن محبوس بودند، برداشته و توانستند آزادانه تر در اجتماع حضور یابند و به سوی بازار کار نیز جذب شوند. همچنین با تصویب قوانین خانواده تا حدودی حقوق زنان رعایت گردید و آنها نیز توانستند به تحصیلات بپردازند و در این زمینه خود را ارتقا دهند. زنان در ایران توانستند از این موقعیت پیش آمده به خوبی استفاده کرده و در بسیاری از ادارات، پست و مقامهایی برای خود کسب کنند. در کار قضاوت بعنوان وکیل و قاضی در دادگاهها حضور یافتند و پزشکان و متخصصان بسیاری از میان آنها سر برآورد.

در قیام سال 57 نیز زنان نقش به سزایی ایفا کردند، پا به پای مردان به تظاهرات پرداختند و خواهان سرنگونی رژیم مستبد شاهنشاهی شدند. حضور میلیونی زنان در تظاهراتهای سال 57 قابل چشم پوشی نیست. اما با سرکار آمدن رژیم جمهوری اسلامی، دستاوردهای قیام به غارت برده شد و در این میان زنان متضررترین قشر اجتماعی بودند که از همان نخستین روزهای به قدرت رسیدن رژیم جمهوری اسلامی، آماج حملات و تهاجمات حزب الله­ قرار گرفتند.

قانون گذاران جدید با تصویب قوانین قرون وسطایی ضد زن از همان اوایل، نشان دادند که تا چه اندازه رژیمی زن ستیز و ضد آزادی هستند. رعایت حجاب یکی از جمله قوانین بنیادین و شرعی اسلامی بود که در تاریخ شانزدهم اسفند ماه57 ، خمینی خطاب به زنان گفت که کارکردن زنان در ادارات ممنوع نیست اما باید حجاب اسلامی داشته باشند. زنان آزادیخواه ایران به این توطئه رژیم پی­بردند و روز بعد که مصادف بود با هشتم مارس، بیش از ده­ها هزار نفر از زنان شاغل و غیر شاغل، به خاطر بزرگداشت هشتم مارس، روز جهانی زن و اعتراض به سخنان خمینی، به راهپیمایی پرداختند. زنان با سردادن شعارهای "می­جنگیم می­جنگیم برای آزادی"،"روز زن نه شرقی است نه غربی" و "حجاب اجباری کفن آزادی است"، توانستند رژیم را یک گام در تهاجماتش به عقب برانند و آن را به ناچار موقتاً لغو کردند.  در سال 58 نیز اگرچه حق قضاوت از زنان قاضی سلب گردید اما رژیم هر لحظه در فکر توطئه جدیدی بر علیه زنان بود. در سال 59 به فتوای خمینی حجاب اجباری در ادارات به اجرا گذاشته شد و با اخراج هزاران زن شاغل، بار دیگر زنان را به کنج خانه­هایشان فرستادند و این در واقع پایمال کردن آشکار حقوق اقتصادی و اجتماعی زنان بود.

حزب الله­یها و جانیان امر به معروف و نهی از منکر با شعارهای "بی حجابی غربزدگی است"، "خواهرم حجاب تو وقار تو است" و غیره، به اصطلاح به مبارزه بر علیه فحشا پرداختند. سنگسار و شلاق زدن در آغازین روزهای به قدرت رسیدن جمهوری اسلامی به اجرا در آمد و هر کسی که حجاب را به خوبی رعایت نمی­کرد، مورد اذیت و آزار مامورین رژیم قرار می­گرفت.  طبق دستور وزارت آموزش و پرورش مدارس مختلط، بطور کلی برچیده شد، همچنین جداسازی زنان و مردان فقط مختص به مدارس نبود بلکه اتوبوسها، محیط کاری و حتی در این اواخر پارکها نیز از هم تفکیک شدند.

رژیم جمهوری اسلامی وانمود می­کرد که برای جلوگیری از فحشا و فساد اخلاقی دست به چنین دسیسه­هایی میزند، اما حال و بعد از گذشت 25 سال حاکمیت رژیم جمهوری اسلامی، شاهد آنیم که سه میلیون زن خیابانی و پانصد هزار کودک خیابانی وشش میلیون معتاد در سطح ایران داریم و روز به روز نیز بر آمار آن افزوده میشود. زنان و کودکان خیابانی حال به چنان معضلی جدی و حاد تبدیل شده­اند که سران رژیم هم نمی­توانند منکر این واقعیت باشند. تاراج و غارت دستاوردهای زنان و تحمیل قوانین قرون وسطایی و ترویج فرهنگ مردسالاری، ارمغان جمهوری اسلامی برای زنان ایران بود. اما زنان آزاده و انقلابی ایران در طول این چند ساله همواره قوانین زن ستیز رژیم را به مصاف طلبیده­ و توانستند در عرصه­های گوناگونی، خود را ارتقا دهند و به سران رژیم نشان دهند که همچنان خواهان آزادی و برابری هستند. هر چند در ایران تحت حاکمیت رژیم آخوندی، نمی­توان تغییراتی در قوانین ضد زن ایجاد کرد، اما حضور فعال زنان در عرصه­های مختلف اجتماعی، سیاسی و اقتصادی، واقعیتی انکار ناپذیر است و نمیتوان  به سادگی از کنار آن گذشت.

 مبارزه با قوانین رژیم وظیفه تخطی ناپذیر همه زنان و مردان آزادیخواهی است که دو دهه و نیم است در زیر سایه شوم این رژیم قرار گرفته­اند. درآستانه سالگرد قیام 57. اتحاد و یک صف شدن در مقابل رژیم، پایه های پوسیده و فرسوده رژیم را خواهد لرزاند. رهایی زنان از زندان بزرگی که رژیم 25 سال است ای آنها ایجاد کرده است در گرو بر چیدن قوانین زن ستیز رژیم اسلامی می­باشد. باید با مبارزه وسیع، رژیم جمهوری اسلامی و قوانین دست و پاگیرش را به زباله دان تاریخ سپرد.