نیو سەدە خەبات و تێکۆشان لە پێناوی ئازادی و یەکسانیدا
بوونی هەڵاواردن و نەبوونی دیمۆکراسی لەهەمو وڵاتاندا لەپاڵ گەشەی نادادپەروەری و درووست بوونی تۆێژی هەژار…
ڕاپۆرتێك سەبارەت بە دۆخی زیندانیانی سیاسی لە كوردستان
یاساكانی كۆماری ئیسلامیی ئێران و دۆخی زیندانیانی سیاسیئا: ناسر خورشیدیوێنەیەك دڵمی هەژاند، نەم دەتوانی بە…
Don't Miss
سووریا؛ مەیدانی ململانێی هێزەكان
یادداشتێك دەربارەی داهاتوویەكی ناڕوونكاتێك لە سەرەتای ساڵی ٢٠١١دا ناڕەزایەتیەكانی خەڵكی سووریە دەستی پێكرد زۆربەی لێكۆڵەران…
وتووێژی “گرێتا پڕیڤیترا” لە ڕۆژنامەی “كوریرە دێلا سێرا”، لە ناسراوترین و پڕخوێنەرترین ڕۆژنامەکانی وڵاتی ئیتالیا لەگەڵ بەڕێز عەبدوڵڵا موهتەدی، سکرتێری گشتیی کۆمەڵە
عەبدوڵڵا موهتەدی، حیزبی کۆمەڵە رێبەری دەکات؛ ئەم حیزبەی لەکاتێکدا کە خۆی تەنیا ٢٠ ساڵ تەمەنی…
ڕێفراندۆم و مافی چارەی خۆنووسین
پوختە:ڕێفراندۆم وەك بەشێك لە كایەی دێمۆكراسی ڕێگایەكە بۆ ئەوەی گەلان بتوانن بە مافی خۆیان كە…
٢٨ی گەلاوێژ “بەرگری ڕەوا”ی خەڵکی کوردستان لە یاسای نێونەتەوەییدا
هێرش، حاشا کردنی مافە و بەرگری، حاشا کردنی ئەو حاشاکارییە و هەر بۆیەش سەلمێنەریمافە. هێگڵ لە ماوەی ٤٠ ساڵی رابردوو، دەربارەی هۆکارەکان، رەهەند و کاریگەرییەکانی هێرشی رژیمیکۆماری ئیسلامی ئێران بۆ سەر کوردستانی رۆژهەڵات زۆر وتراوە و زۆریشی لە سەر نووسراوە. رەنگە رەهەندێک کە کەمترین باسی لەبارەوە کرابێت، لێکدانەوە و شرۆڤەکردنی ئەم پرسە لەرەهەندی یاسای نێونەتەوەییەوە بێت. ئەگەرچی بۆ بەراوردکردن و لێکدانەوەی هێرشی ٢٨یگەلاوێژ بۆ سەر کوردستان و بەرگری خەڵکی کوردستان دژی ئەو هێرش و داگیرکارییانەسەرچاوە و دەقی پڕ بە پێستی نێونەتەوەیی بوونی نییە، بەڵام لە جاڕنامەی رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان چەند خاڵێک لەوبارەیەوە هەن کە دەکرێت ببنە بنەما و پێوەرێک بۆ لێکدانەوەئەو ڕووداوە. ئاشکرایە و بەڵگە و دیکۆمێنتی باوەڕ پێکراو لەبەر دەست دان کە باس لە "دەست درێژی"،"هێرشێکی ناڕەوا" و "داگیرکارییەک" دەکەن، بۆ سەر کوردستانی رۆژهەڵات، بە فەرمانیخومەینی و بەم جۆرە ٤٠ ساڵ لەمەوبەر "فەتوای جەهاد" دژی کوردی رۆژهەڵات درا. لە بەرامبەر ئەو دەستدرێژی، هێرشە ناڕەوا و داگیرکارییە، خەڵکی کوردستان دژی وەستانەوە وبە بڕوای چالاکانی سیاسی کورد ئەو بەرەنگارییەی خەڵکی کوردستان تاکوو ئێستا بەردوامە. دەربارەی ٢٨ی گەلاوێژ دوو چەمک جێی ئاماژەن: "هێرش" و "بەرگری". هەر هەوڵێکیداپڵۆسێنەرانە بۆ سەر ئەویتر "هێرش" و وەستانەوە لە بەرامبەر ئەو هەوڵە داپڵۆسێنەرانەیە،"بەرگری"یە. بەرگری بێ مانا دەبێت ئەگەر هێرشێک لە ئارادا نەبێت. زۆر بە کورتی بەرگری و بەرگری ڕەوا نەک تەنیا مافی سرووشتی مرۆڤە، بەڵکوو پێویستیبەردەوامی ژیانی هەر گیان لەبەرێکە. هەر بۆیەش لە دێر زەمانەوە شەڕەکانیان بە دوو گرووپدابەش دەکرد: شەڕە ڕەواکان و شەڕە ناڕەواکان. سیسروس رۆمی (۱۰۶ - ۴۳ زاینیی) یەکەمکەسە کە تیۆری شەڕی ڕەوای هێنایە گۆڕێ و تا رادەیەک توانی دەست بردنی بێ مەرج ورەهای بۆ شەڕ و زۆرداری بەرتەسک بکاتەوە. لە سەردەمی هاوچەرخدا، گرینگترین بەڵگەنامەی نێونەتەوەیی کە تێیدا بەرگری ڕەوای وەکمافی سرووشتی ناسیوە، جاڕنامەی گەردوونی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانە و بە تایبەتیماددەی ٥١ ئەو جاڕنامەیە. بە پێی ئەو ماددەیە لە ئەگەری هێرشی چەکدارانە و سەربازی بۆ سەرئەندامێکی ئەو رێکخراوەیە، تا ئەو کاتەی کە ئەنجوومەنی ئاسایش هەنگاو و هەوڵی پێویستبۆ سەقامگیری و پاراستنی ئەمنییەت و ئاسایش دەدا، مافی بەرگری تاق و کۆ بۆ ئەو وڵاتەیکە هێرشی کراوەتە سەر بە ڕەسمی ناسراوە. ماددەی ٥١_ لە ئەگەری هێرشی سەربازی دژی یەکێک لە ئەندامانی رێکخراوی نەتەوەیەکگرتووەکان، تا ئەو کاتەی کە ئەنجوومەنی ئاسایش (رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان) هەنگاوی پێویست بۆ سەقامگیرکردنی ئاشتی و ئەمنییەتی نێونەتەوەیی دەنێ، هیچ کام لەخاڵەکانی جاڕنامەی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکان مافی سرووشتی بەرگری ڕەوای تاک یان بەکۆمەڵی ئەندامان پێشێل ناکات. ئەندامان دەبێت بە زووترین کات هەوڵەکانی خۆیان بۆئەنجامی ئەو بەرگرییە بە ئاگاداری ئەنجوومەنی ئاسایش رابگەیەنن. ئەم هەوڵانە بە هیچشێوەیەک لە ئەستۆ و بەربرسایەتییەک نییە کە ئەنجوومەنی ئاسایش بە پێی ئەم جاڕنامەیەهەیەتی بۆ پارێزگاری و سەقامگیر کردنی ئاشتی و ئەمنییەتی نێونەتەوەیی لە هەر کاتدا کە بەپێویستی بزانێت کە رێوشوێنی پێویست بگرێتە بەر. جێی ئاماژەیە کە لە ماددەی ٥١دا ئاماژە بەوە دەکاتی کە پشت بە ستن و جوڵاندنی هێزیسەربازی تەنیا لە کاتی هێرشی سەربازی دا رێگە پێدراوە. بە تایبەتی هەرچەشنە هێرشێکیداگیرکەرانە لە رێگەی هەڕەشە و یان کەڵک وەرگرتن لە هێزی سەربازی بەدەر لە چوارچێوەیفەسڵی حەوتەمی جاڕنامەی رێکخراوی نەتەوە یەکگرتووەکانی بە پێی خاڵە ئاماژە پێکراوەکانیجاڕنامەکە نایاساییە. ئەگەرچی شی کردنەوە و لێکدانەوەی ئەم ماددە یاساییە لە پسپۆڕی شارەزایان و مافپەروەرانییاسای نێودەوڵەتییە، بەڵام ئەم چەند خاڵە دەربارەی مەرجەکانی بەرگری ڕەوا جێی ئاماژەن کەدەکرێت وەک بنەمایەک بۆ هەڵسەنگاندی بەرگری خەڵکی کوردستان دژی هێرشی کۆماریئیسلامی ئێران بە بەرگری "ڕەوا"ی جێی پشتگیری و پشتیوانی کۆمەڵگای نێونەتەوەیی کەڵکیلێوەربگیردرێ کە بریتین لە: １. هێرشی سەربازی مەرجی یەکەمی بەرگری ڕەوایە و هەر چەشنە هێرشێکی پێشگیرانەنایاساییە. هەروەها بەرگری ڕەوا دەبێت لە بەرامبەر هێرشێکی سەربازی بێت و هەر چەشنەهێرشێکی ئیدۆلۆژیکی، کولتوری و یان ئابووری نابنە پاساو بۆ بەرگری ڕەوا. ２. بەرگری ڕەوا دەبێت "پێویست" (Necessity) بێت. واتە بەرگری ڕەوا کاتێک ئەنجام دەدرێتکە هەموو رێگەچارە ناسەربازی و دیپلۆماسییەکان بە مەبەستی ڕەواندنەوەی مەترسی هێرشگەیشتبێتە بن بەست.…
هەنبانەی پڕی چل ساڵەی خەباتی ئاشکرای کۆمەڵە بۆ بزووتنەوەی ڕۆژهەڵات
٥ی خەزەڵوەری ساڵی ١٣٤٨ ی هەتاوی کۆمەڵێک لە لاوانی خوێندکاری، ڕۆشنبیری بە هەڵوێستی ئەو سەردەم…
دیکتاتۆرەکان هەمیشە براوەن! تەنیا یەکجار دەیدۆڕێنن
ساڵوەگەڕی ئاخێزە جەماوەرییەکانی ٩٨ی هەتاوی گومان لەوەدا نییە کە ئەوەی ئەمڕۆ و لانی کەم لە ساڵی ١٣٨٨ی هەتاوی و دواتر لە ساڵی ١٣٩٦ و ٩٨ی هەتاوییەوە بەم لاوە حاشا هەڵنەگرە، ئەوەیە کە ئەوەی کە ڕژیمی کۆماری ئیسلامی لە سەر کار هێشتووەتەوە، بەهێزبوونی دەزگای سەرکوتی ئەو ڕژیمەیە. بە چاوخشندنێکی خێرا بە سەر بوارە جیاجیاکانی حوکمڕانی کۆماری ئیسلامی هەر بواری ئابووری، ئازادی، مەشرووعییەت و ڕەوایی، داڕمانی شکۆی کەسایەتی تاکی ئێرانی تەنیا بۆ دەستخستنی ژەمێک خواردنەوە بگرە تا ئەو کەلەبەری قووڵەی نێوان خەڵک و دەسەڵات و ئینزوا و بە تاقکەوتنەوەی کۆماری ئیسلامی لە کۆمەڵگای جیهانی و وەستانی گەشە و پێشکەوتن و… دەری دەخەن کە ئەو دەسەڵاتە نەدەبوایە تا هەنووکە لە سەر کار و حوکمدا بامایەوە، بەڵام ئەوە هێزی سەرکوتی ئەو ڕژیمەیە کە ئەو ڕژیمەی لە سەر کار ڕاگرتووە. لە ماوەی زیاتر لە یەک دەیەی ڕابردوو خەڵکی ئێران بە چین و توێژە جیاجیاکانیانەوە لە ناڕەزایەتی بە دۆخی ژیان و گوزەران و دۆخی ئازادییەکانیان هاتوونەتە سەر شەقام و خەڵکی کوردستان بە تایبەتی لە ماوەی ئەم چل ساڵەی ڕابردوودا لە سەنگەری پێشەوەی ئەو ناڕەزایەتییانەوە بوون، بەڵام هەموو جارێک شکستیان خواردووە. هەموو جارێک هاتوون و سەرکوت و خەڵتانی خوێن کراون، قۆڵبەست و ڕاپێچی زیندان و سیاچاڵەکان کراون، ملیان بە پەتی سێدارەوە کراون و سەرەنجام شکستیان خواردووە و هەموو جارێکیش کۆماری ئیسلامی سەرکەوتوو بووە لە سەرکوت و داپڵۆسینەکان، بەڵام خەڵک هەرجارەو جەستووتر و بە جەربەزەتر لە جاری پێشوو هاتوونەتەوە مەیدان. یەکێک لە شێوە باوەکانی سەرکوتکردنی خەڵک لە کاتی خرۆشان و ڕژانە سەر شەقام، لێدان و کوشتنی تاکە ئاساییەکانی بەشدار لە خۆپیشاندان و ناڕەزایەتییەکانە و نەک سەردەستە و لیدر و پێشاهەنگەکان و مەبەست لەم کارەش ترساندن و تۆقاندنی خەڵک و تاق خستنەوەی لیدر و سەردەستەکانە. بەو مانایە ئەم خۆفە بخنە ناو دڵی خۆپیشاندەرانەوە کە کەسی دواتر ڕەنگە ئەو بێ و بترسێت و بگەڕێتەوە. یەکێک لەو دیمەنە نایابانەی خۆپیشاندانەکانی خەزەڵوەری ٩٨ ئەو دیمەنە بوو کە یەکێک لە هێزە سەرکوتگەرەکان لە مەودای یەک دوو متری دا تەقە لە یەکێک لە خۆپیشاندەران دەکات و دەیخاتە سەر زەوی، بەڵام خۆپیشاندەری هاوڕێی پشت سەری بە بێ ترس و دوو دڵی و تەنانەت بۆ یەک چرکەش، ڕەپێی سەرکوتگەر و تەقەکەرەکە دەکەوێت و هەڵمەتی بۆ دەبات، ئەو دیمەنە شابەیتی دۆخی خەڵکی وەزاڵەهاتووی خەڵکی ئێرانە. خەڵکی ئێران لە دۆخێکی ئەوهادا لە دووی دەرفەتێکی دی دەگەڕێن بۆ هاتنە مەیدان و ڕەنگە لە خولی داهاتووشدا سەرکەوتوو نەبن و جارێکی دیکەش ئەوە هەر کۆماری ئیسلامی بێت کە براوەی ئەو ململانێ خیابانییە بێت، ئەوە حەقیقەت و ڕاستی هەموو دیکتاتۆرەکانە، چونکا دیکتاتۆرەکان هەموو کات براوەن، هەموو کات، بەڵام تەنیا یەک جار شکست دەخۆن و ئەویش دوا ململانێی نێوان خەڵک و دیکتاتۆرەکانە.
ههڕهشهی داخستنی تهنگهی هۆرمز ڕهههندی بهكاربهریی ناوخۆیی یان ههڵهیهكی ستراتیژی؟
تهنگهی هۆرمز ئهگهر نهڵێین گرنگترین، بهڵام یهكێك له گرنگترین داڵانه نهوتییهكانی جیهانه كه نزیكهی ٣٠%…
كرێكارن سەرقاڵی كارن و لە هەژارییدا دەمرن
بابەتێك لە سەر دیاریكردنی لانیكەمی حەقدەستی كرێكارن بۆ ساڵی ١٣٩٨ی هەتاوی ئەمساڵیش كۆبوونەوەكانی شۆڕای باڵای…
Stay Connected
Discover Categories
ناوەندی دیالۆگ بۆ هاوکاری: کوردستان لە بەرانبەر تاوانەکانی ڕێژیمدا بێدەنگ نابێ
(بانگەوازی مانگرتنی گشتی لە کوردستان بۆ پشتیوانی لە ناڕەزایەتییە سەرانسەرییەکانی ئێران و مەحکوومکردنی جینایەتەکانی ڕێژیم لە ناوچەکانی کرماشان، ئیلام و…
ڕاگەیەندراوی خەبەریی کۆبوونەوەی ناوەندی دیالۆگ بۆ هاوکاریی حیزبەکانی کوردستانی ئێران
کۆبوونەوەی باڵای حیزبە سیاسییەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان ڕۆژی دووشەممە، ١٥ی بەفرانباری ١٤٠٤ (٥/١/٢٠٢٦) بەڕێوە چوو. لەم کۆبوونەوەیەدا بارودۆخی سیاسیی ئێران و…
ڕاگەیەندراوی ژمارە ٣ی کۆمەڵە، سەبارەت بە سەرکوتی خوێناوی ناڕازییان لە ئیلام و کرماشان و لوڕستان
خەڵکی خۆڕاگر و خەباتکاری کوردستان، ئاپۆڕەی جەماوەری وەزاڵەهاتوو لە ئێران، زیاتر لە حەوتوویەک لە سەرهەڵدانی ناڕەزایەتییەکانی خەڵکی ئێران بە دژی…
ژمارەی ٢٠٤ی ڕۆژنامەی ئاسۆی ڕۆژهەڵات بڵاوکرایەوە
ژمارەی ٢٠٤ی ڕۆژنامەی ئاسۆی ڕۆژهەڵات بڵاوکرایەوە: لە دوایین ژمارەی ئاسۆی ڕۆژهەڵات ئەم بابەتانە دەخرێتە بەر دیدەی خوێنەران: سەروتار، هیوا سەلیمی:…
بەڕێوەچوونی وێبینارێکی سیاسی بۆ کۆمەڵەی لاوانی ڕۆژهەڵات بە بەشداری سکرتێری گشتیی کۆمەڵە
ئێوارەی ڕۆژی هەینی ڕێکەوتی ١٢ی دێسامبەری ٢٠٢٥ی زایینی بەرانبەر بە ٢١ی سەرماوەزی ١٤٠٤ی هەتاویی، لەسەر بانگهێشتی کۆمەڵەی لاوانی ڕۆژهەڵات، سمینارێکی…
ژمارەی ٢٠٣ی ڕۆژنامەی ئاسۆی ڕۆژهەڵات بڵاوکرایەوە
لە دوایین ژمارەی ئاسۆی ڕۆژهەڵات ئەم بابەتانە دەخرێتە بەر دیدەی خوێنەران: سەروتار، ئومید تاهیری: ئێران و داڕمانی کۆمەڵایەتی! هیوا سەلیمی:…
٢٥ی نۆڤامبر: ڕۆژی وەستانەوە دژی تووندوتیژی بەرابەر ژنان
٢٥ی نۆڤامبر وەک “ڕۆژی جیهانی بۆ نەهێشتنی توندوتیژی دژی ژنان” دیاری کراوە. لە ئێران و کوردستانی ڕۆژهەڵات بە تایبەت، ئەم…